O proceso de estabilización docente derivado da Lei 20/2021 prometía pór fin ao abuso da temporalidade nas nosas aulas. Porén, o tempo deunos a razón: converteuse nunha farsa administrativa que deixou de lado tanto ao profesorado interino de longa duración como ao persoal substituto, perpetuando a precariedade máis extrema.
Desde a Central Unitaria de Traballadoras (CUT) botamos a ollada atrás para analizar o percorrido desta loita, destapar as carencias xurídicas do modelo de estabilización da Xunta e expoñer as nosas propostas para unha saída xusta baseada na xurisprudencia europea. Porque a estabilización debe ser das persoas, non só das prazas.
- Do encerro nas aulas ao Tribunal Supremo: a cronoloxía dunha resistencia
O noso camiño estivo marcado pola autoorganización, a combatividade nas rúas e unha batalla legal sen cuartel contra o inmobilismo da Consellaría de Educación e a complicidade da Mesa Sectorial.
2021 – 2022: O nacemento da tripla vía e a denuncia do recorte
O conflito estala cando a Xunta publica a súa Oferta de Emprego Público (OPE). Desde a CUT plantamos cara de inmediato, impugnando as insuficientes prazas ofertadas. Denunciamos que o deseño de acceso restrinxido prexudicaba gravemente ás interinas con máis antigüidade.
- A nosa hemeroteca: Recurso ante a Oferta de Emprego Público de Ensino 2021 e Triple vía e acceso restrinxido.
2022 – 2023: Mobilización de base e ofensiva legal ante o TSXG
Mentres os sindicatos institucionais calaban no Parlamento, as bases da CUT activaron a mobilización. Trasladamos a loita ás rúas de Santiago co berro de “as que estaban que volvan”. Paralelamente, formalizamos a nosa demanda xudicial ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) esixindo ampliar as prazas de méritos.
- A nosa hemeroteca: Silencio no Parlamento sobre os despidos de docentes, Mobilízate o 3 de xuño: nin recortes nin despidos, Chamamento para a impugnación da oferta e Impugnación ante o TSXG.
2024 – 2026: O salto ao Tribunal Supremo e a vía europea
Tras o peche dos prazos e o esgotamento da vía autonómica, os feitos confirmaron o noso diagnóstico: unha “estabilización a medias” que provocou graves fendas colaterais, inseridas no complexo mapa de mobilizacións e no noso balance de posicionamentos ante a folga do ensino en Galicia deste curso. Centos de compañeiras con décadas de experiencia foron expulsadas do sistema. Por iso, desde a CUT activamos un recurso de casación ante o Tribunal Supremo, apoiándonos nas históricas sentenzas do Tribunal de Xustiza da Unión Europea (TXUE).
- A nosa hemeroteca: Por unha estabilización real, Agardando ao Tribunal Supremo ante o inmobilismo da Mesa Sectorial, A CUT leva a loita ao Supremo e Profesorado interino: Europa esixe reparación.
- Análise xurídica profunda: por que o proceso da Xunta é ilegal?
A estratexia xurídica da CUT sostén que a Consellaría de Educación incorreu nunha flagrante infracción do dereito comunitario e do propio Estatuto Básico do Empregado Público (EBEP).
- Infracción da Directiva 1999/70/CE: O Dereito da Unión Europea obriga a sancionar o abuso de contratos sucesivos de duración determinada. O proceso da Xunta non supuxo ningunha sanción ao empregador abusador. Pola contra, castigou á vítima co despedimento.
- Vulneración do artigo 61.6 do EBEP: A normativa estatal permite de xeito excepcional recorrer ao sistema de concurso de méritos para a estabilización de prazas estruturais ocupadas de forma temporal. A Xunta aplicou este artigo de xeito restritivo, ocultando miles de prazas que cumprían os requisitos para protexer ao persoal interino galego de longa duración.
- Inexistencia de medidas disuasorias: O Tribunal Supremo español asumiu con moitas reticencias a doutrina do TXUE. En Galicia executouse unha estabilización que non contempla a fixeza automática nin indemnizacións axeitadas, o que xuridicamente constitúe un despedimento colectivo encuberto e sen indemnizar.
- As nosas propostas alternativas: “As que estaban que volvan”
Desde a CUT non nos limitamos á crítica; esiximos alternativas reais e viables para emendar o dano causado ás nosas docentes interinas e substitutas, atacando a precariedade en toda a cadea laboral:
- Fixeza automática en aplicación do TXUE: Recoñecemento da condición de persoal fixo ou indefinido non fixo para quen demostre máis de tres anos de interinidade ininterrompida en postos estruturais.
- Dignificación e dereitos do persoal substituto: Esiximos poñer fin ao afogamento económico do profesorado substituto. Isto pasa de xeito urxente por garantir a restitución do contrato e o cobro do verán completo para quen acade os 5 meses e medio traballados no curso (atendendo ao Acordo de Interinas), así como asegurar o cobro do salario xa no mesmo primeiro mes no que se inicia a substitución.
- Concursos baseados estritamente na experiencia local: Modificación dos baremos nos procesos selectivos extraordinarios. A experiencia docente acumulada dentro do sistema público de Galicia debe computar como o factor preferente, blindando así o tecido profesional propio fronte ao desprazamento por titulacións externas.
- Plan urxente de reincorporación docente: Creación dunha listaxe especial e prioritaria de contratación. Todo o persoal interino e temporal que foi desprazado dos seus postos habituais a raíz da farsa da estabilización debe ser restituído con recoñecemento pleno da súa antigüidade.
A vitoria só se conseguirá mantendo a presión social e sindical. As que estaban que volvan!
Este artigo de posicionamento foi elaborado polo equipo de comunicación de CUT Ensino co apoio de ferramentas de Intelixencia Artificial para a súa estruturación e optimización SEO, sendo revisado, editado e validado integramente conforme á liña política e editorial do sindicato.
